DEDİKODU DEĞİL, EMEK VE HİZMET ÜRETİYORUZ

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği 17.06.2014 tarih ve 29033 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi üzerine cami görevlilerine bulundukları yerde belli süreleri doldurmaları halinde Rotasyon uygulaması getirilmiştir.

2014 yılında rotasyon uygulaması gerçekleştirilirken 2015 yılında seçim münasebetiyle rotasyon ertelenmiştir. 2016 yılında ise nasıl bir uygulama yapılacağı ile ilgili yazılı bir açıklama yapılmamıştır.

Diyanet Vakıf hizmet kolunda sendikal faaliyetlerde bulunan sendikamız sorumluluğu gereği, 4688 Sayılı Kanunun 19. Maddesinde belirlenen yetki ve faaliyetleri uyarınca Cami görevlilerine uygulanan rotasyonla ilgili görüş ve düşüncelerini içeren “Rotasyon Raporu”   hazırlamıştır.

Çalışma hayatında yaşanan problemlerin çözümüne katkı sağlamak amacıyla Sendikamızca hazırlanan rapor ilişikte sunulmuştur.

Bilgi ve gereğini takdirlerinize arz ederiz.

Eki : Rapor     

DAĞITIM                                                    :

Prof. Dr. Mehmet GÖRMEZ

Diyanet İşleri Başkanı Hukuk Müşavirliğine

TÜRK DİYANET VAKIF-SEN

CAMİ GÖREVLİLERİNE UYGULANAN ROTASYON RAPORU

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu; Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.

Bu Kanunda öngörülen esaslarla ilgili düzenlenen yönetmelikler Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun 6002 sayılı kanunla yeniden düzenlenerek. 13 Temmuz 2010 tarih ve 27640 sayılı Resmî Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Başkanlık Teşkilat kanununun 10. ncu maddesindeki ‘’ Başkanlık kadrolarına yapılacak atama ve nakil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.’’ Hükmü uyarınca Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği de yeniden düzenlenmiş, 25.10.2011 tarih ve 28095 sayılı mükerrer Resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Daha sonra da Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği bir çok defa değişikliğe uğramış 25.10.2011 tarihinden sonra  5 defa düzenleme yapılmış 6. Olarak yeniden düzenlenmiş 7. ncisi yoldadır. Bu kadar sık mevzuat değişikliği yapılması tecrübeye önem vermemenin ve istişareden uzak yönetim anlayışının sonucudur.

633 Sayılı kanunda yapılan değişiklik üzerine düzenlenerek yürürlüğe giren yönetmelikle; Camilerin gruplandırılması, Atama ve süreleri, Atanma usulü, hizmet gereği görev veya görev yeri değiştirme, istek üzerine yer değişikliği, usul ve esasları belirlenmiştir.

Daha sonra 17.06.2014 tarih ve 29033 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yeniden düzenlenen AYD yönetmeliğinde grup ve sınıf hizmetine tabi olmayan Din görevlilerine görev yaptıkları yerde belli hizmet sürelerini tamamlamaları halinde zorunlu yer değişikliği yani rotasyon uygulaması getirilmiştir.

Bu düzenleme ile AYD Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında:

“Görev yaptığı camide 8 yılını tamamlayan Cami görevlilerinin yer değişikliğini her yıl haziran ayında toplanarak aşağıdaki kıstaslara göre gerçekleştirir:

a) Yer değiştirmeler aynı grup camiler arasında olmak üzere öncelikle aynı ilçe içinde, yer bulunamaması halinde il içinde, il içinde de yer bulunamaması halinde iller arası yapılır.

b) Personelin talebi halinde üst gruptaki camiden alt gruptaki camiye yer değiştirme yapılabilir.

c) İl içi yer değişiklikleri bu Yönetmeliğin 18. Maddesinde belirtilen esaslar dikkate alınarak valiliklerce; il dışı yer değişiklikleri ise Başkanlık tarafından yapılır. İl içi yer değişikliklerinden önce internet ortamında Başkanlıktan görüş alınır.

Ayrıca aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddenin dördüncü fıkrasındaki kıstaslar dikkate alınarak bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte cami görevlilerinden görev yaptığı camide yirmi beş yılını tamamlamış olanların yer değişiklikleri 2014 yılı Haziran-Eylül döneminde, yirmi yılını tamamlayanlarını yer değişiklikleri 2015 yılı Haziran-Eylül döneminde, on beş yılını tamamlayanların yer değişiklikleri 2016 yılı Haziran-Eylül döneminde yapılır. Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrasındaki süreye göre zorunlu yer değişiklikleri ise 2017 yılından itibaren yapılmaya başlanır ve sürelerin hesaplamasında 1 Haziran tarihi esas alınır.’’

Hükümleri yer almış iken;

Yönetmelik esaslarından bazılarının yargı tarafından iptal edilmesi üzerine, AYD yönetmeliği yeniden düzenlenerek 15.04.2015 tarih ve 29327 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Rotasyonla (Zorunlu yer değişikliği) ilgili esaslar aşağıdaki şekilde Yönetmelikte yer almıştır.

‘’Cami görevlilerinin mahalli hizmet gereği yer değiştirmeleri

MADDE 37 – (1) 36 ncı maddede belirtilen sebepler dışında, cami görevlilerinin yer değiştirmelerine esas olmak üzere illerde il müftüsünün başkanlığında, durumu görüşülecek görevlinin bağlı bulunduğu müftü dâhil beş kişiden oluşan bir Değerlendirme ve Yer Değiştirme Komisyonu kurulur. Bu komisyon; görev yaptığı camide sekiz yılını tamamlayan cami görevlilerinin yer değiştirmelerini her yıl Haziran ayında toplanarak aşağıdaki kıstaslara göre gerçekleştirir:

a) Yer değiştirmeler aynı grup camiler arasında olmak üzere öncelikle aynı ilçe içinde, yer bulunamaması halinde il içinde, il içinde de yer bulunamaması halinde iller arası yapılır.

b) Personelin talebi halinde üst gruptaki camiden alt gruptaki camiye yer değiştirme yapılabilir.

c) İl içi yer değiştirmeler bu Yönetmelikteki atama usulüne ilişkin hükümlerde belirtilen esaslar dikkate alınarak valiliklerce; il dışı yer değiştirmeler ise Başkanlık tarafından yapılır. İl içi yer değiştirmelerinden önce internet ortamında Başkanlıktan izin alınır.’’

‘’Aynı yerdeki cami görevlilerinin yer değiştirmesi

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 37 nci maddedeki kıstaslar dikkate alınarak bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte cami görevlilerinden görev yaptığı camide yirmi yılını tamamlayanların yer değişiklikleri 2015 yılı Haziran-Eylül döneminde, on beş yılını tamamlayanların yer değişiklikleri 2016 yılı Haziran-Eylül döneminde yapılır. Bu Yönetmeliğin 37 nci maddesindeki süreye göre zorunlu yer değişiklikleri ise 2017 yılından itibaren yapılmaya başlanır ve sürelerin hesaplamasında 1 Haziran tarihi esas alınır.’’

Bu düzenlemelerle Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde Cami Görevlileri olarak görev yapan personel rotasyonla muhatap olmuştur.

Kurumlarda çalışma esasları çok önemlidir. Bu çalışma esasları ile ilgili düzenlemelerden atama ve yer değiştirme işlemlerinde görevin ve memurun durumları değerlendirilmektedir.   Bu sebeple 657 DMK’nun 72 maddesi ve diğer mevzuat uyarınca;   hizmetlerin gereklerine, Türkiye’nin ekonomik sosyal, kültürel ve ulaşım şartları, aile birliğinin muhafazası, eş durumu, sağlık mazeretleri, can güvenliği gibi şartlar atama ve yer değişikliğinde değerlendirilmektedir.

Medeni Toplum olabilmek için İnsan Hakları ile ilgili yasal mevzuat düzenleyen bir ülkenin bireyleri ve yöneticileri olarak ve Dini konularda toplumu aydınlatma görevi bulunan saygın bir kurum olarak; Bir kamu çalışanı olan hizmetinin sonuna gelmiş bir personeli (Cami görevlisini)  plan ve strateji olmayan Rotasyonla,  sosyal hayatını karartan ve emeğini hiçe sayarak mağdur etmesi, başarılı bir yönetim şekli olmadığı gibi hizmete pozitif bir katkıda sağlamayacaktır.  

Halen yürürlükte olan mevzuatlara bakıldığında, grup ve sınıf hizmetine tabi olmayan unvanlarda görev yapan  güvenlik ve emniyet birimlerinde çalışanlara rotasyon uygulanmaktadır. Rotasyon uygulaması ile genel olarak idareye çok geniş ve sınırları belli olmayan takdir yetkisi tanınmaktadır. Oysa takdir yetkisinin kullanımında kamu yararı ve hizmet gerekleri bu yetkinin sınırlarını belirler. İdare yönetmeliğin bu maddesine dayanarak istediğini istediği yere atama yetkisine kavuşmaktadır.

Rotasyon uygulamasında kamu yararı yoktur. Kamu hizmeti gereği görev yerinin değiştirilmesi ile ilgili mevzuat varken ve tüm görevliyi kapsam içine alarak, stratejisi olmayan zorunlu yer değişikliği rotasyon uygulaması akılcı ve etkin bir hizmet politikası olmadığı uygulamalardan görülmektedir. İdare burada aslı niyetini gizleyerek siyasi bir amaca matuf olarak yapılan uygulama da kurunun yanında yaş da yanmıştır. Zira personelde oluşan tepki sebebiyle 2015 seçim öncesinde Rotasyon askıya alınmıştır.  

Rotasyonun uygulamasında bir plan ve strateji olmadığından, gerçekleştirilen ve gerçekleştirilemeyen Rotasyon uygulamaları ile hem baskı altına alınmış hem de görevliler dayatma ile karşı karşıya kalmışlardır.

İdare, kalıcı ve mutabakatla oluşturmuş bir Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hazırlarsa, buna göre, her personelin şahsi durumu (yaşı, sağlık durumu, tahsili, diğer becerisi, aile fertleri, okuyan çocukları, hasta ve özürlü olan bakmakla yükümlü olduğu yakınları vb.) hizmetteki objektif başarı ölçme faaliyeti (başarı, şikâyet edilmeme, disiplin cezası almama, ödül), periyodik denetim raporları (murakıp veya müfettiş tarafından düzenlenen), personelin yükselme isteği duyması (açılacak görevde yükselme programlarına ilgi göstermesi, varsa sınavlara girmesi) gibi unsurları göz önüne alarak, hiç bir personeli uzun süre (azami 6 yıl; niye 6 yıl, çünkü personelin terfi etmesi, yani pramit gibi yukarı doğru yer değiştirmesi için bu teşvik edicidir) aynı yerde, aynı kadroda (kadro işinde, görevlinin kariyer basamaklarını çıkması esas olmalıdır, yani göreve yeni başlayan personel aynı kadro unvanı ile emekli olmamalı) çalıştırmamalı. İdare bunun için özendirici, teşvik edici ve herkesin eşit olarak yararlanabileceği yolları açmalı (Fransa`da taşranın neresinde olursa olsun, ENA sisteminde, her personelin devletin verdiği kredi ve kurs desteği ile kendini geliştirebilmekte, kariyer basamaklarını, maddi imkânsızlık, yol, şartların elverişsizliği gibi nedenler bertaraf edilerek, başarılı, heyecan dolu personelin üst merci ve kadrolara gelmesi sağlanmaktadır. Dil kursuna katılmak isteyen personele devletin kredi verdiğinden söz edilmekte, böylece Fransa yeteneği ön plana almakta, kabiliyetleri kamu hizmetinde etkin hale getirmekte imiş)

Türkiye için bunlar şimdilik uzak ihtimal. Fakat atanma usul ve esaslarını belirleyen AYD yönetmeliği daha ehven hale getirilebilir.

ROTASYON ZORUNLU YER DEĞİŞİKLİĞİ 

Rotasyon  nedir ?

Bir birimde veya kurumda çalışan görevlilerin düzenli bir biçimde yer değiştirmeleri anlamına gelir. Bir nevi zorunlu yer değiştirmedir.

Rotasyon; personel istihdam unsurlarından birisidir. Tek alternatif de değildir.

Diyanet İşleri Başkanlığında Grup ve sınıf hizmetine tabi olmayan Cami Görevlilerinden (İmam-Hatip ve Müezzin-Kayyım) bulunduğu yerlerde belli bir süreyi doldurmaları sebebiyle 2014 Haziran-Kasım tarihleri arasında rotasyon işlemleri ilk defa gerçekleşmiştir.  Bir plan ve strateji olmaksızın sadece görevlinin yerini değiştirmek için uygulanmıştır. ROTASYON uygulaması şartları tutanların tamamına uygulanamamış ve bazı görevliler kâğıt üstünde yeri değişmişse de siyasi ve mahalli baskılardan fiilen gerçekleştirilememiştir. Bu uygulamalar sebebiyle de kuruma güven sarsılmıştır. 2015 yılında da seçim münasebetiyle de sebebi belirtilmeden ertelenmiştir.

İnsan Ot değildir ki  hemen sökülebilsin, sonra da dikilebilsin. İnsan ağaç gibidir, ağacı taşımak nitelikli bir iştir.  Ağaca (personele) köküne, dallarına (yakınlarına) zarar vermeden, kazanılmış sosyal haklarını imkanlarını geriye götürmeden (tecziye/başarısızlık durumu hariç) dikildiği yere hemen intibak edip yaşayabilmesi için en azından gittiği yerde eski yerinin benzer özelliklerini bulmalıdır.

ROTASYON bu açıdan son derece profesyonel bir iştir. Kısa vadeli olarak hayata geçirilemez nitekim 657 S. DMK nın 72 inci maddesi bunun kısa vadeli olamayacağını disiplin ve hizmet gereği dışında personelin orta ve uzun vadeli yer/kadro-unvan değişikliğini esas almıştır. Bizde genellikle idareler bunu hep tersinden okur, istediğimizi yaparız sonucu çıkarır.

Bu itibarla, 2014 yılında öngörülen, seçim sebebiyle 2015 te ertelenen ROTASYON’UN 2016 yılında uygulanması sorun doğuracaktır. 2015 te gerekçe belirtilmeden ama seçim sebebiyle olduğu, yani siyasi iktidarın çıkarının hedeflendiği herkes tarafından bilinen Rotasyonun bu açıdan Mahkemeye götürülmesi de yani kişilerin yer değişikliklerinde,  idari yargıya gittiklerinde öne sürecekleri önemli bir bozma sebebi olacağını düşünmekteyiz. 2015 te uygulanmayan rotasyonun 2016 ve sonrasında uygulanabilmesi için ne değişti, ne gibi gerekçeli  durum ortaya çıktı da uygulanacak kamuoyuna açıklanması lazım.

ROTASYONDAN NE AMAÇLANMAKTADIR?

Kamu kurumlarında görev yapanlar ile ilgili yasal düzenlemeler yapılırken yine kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek yapılmalıdır. Rotasyon uygulamasında kamu yararının ne ölçüde gözetilip-gözetilmediğini bilmiyoruz ancak Kamu kurumlarında görev yapanlar ile ilgili yasal düzenlemeler yapılırken yine kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek yapılmalıdır. 

Türk Anayasa Mahkemesi, kamu yararını, “kişinin ve toplumun huzur ve refahını sağlamak” olarak tanımlaya gelmiştir.

Çalışanlara farklı görevler vererek yetkinliklerini, bilgilerini arttırmak, bilgi ve deneyimlerini yaymak, resmin bütününe hakim olmalarını sağlamak amacıyla yapılan iş rotasyonları, eğer kurum kültürünün bir parçası olarak, profesyonelce yapılıyorsa kişilere de kurumlara da çok katkı sağlıyor. Ama rotasyon, Türkiye’de birçok işyerinde hizmet kalitesini arttırmaktan ziyade çalışanları yıldırmak, emekli etmek, sürgün etmek, görevliyi sindirmek, baskı kurmak ve kadrolaşmak mantığıyla yapılıyor.

Diyanet İşleri Başkanlığınca 2012-2016 yıllarına yönelik hazırlanıp dağıtılan statejik plan isimli yayınında “Diyanet İşleri Başkanlığı personelinin verimliliğini artırmak”  STRATEJİK AMAÇ 4 BÖLÜMÜNDE rotasyon çalışması planlaması yapmak yer almamaktadır. 

Rotasyon uygulaması;

1. Türkiye`nin coğrafik,  gelişmişlik, güvenlik, güvenliğin altını çiziyorum (çünkü ülkenin 2 coğrafik bölgesinde görev yapan personelin ve yakınlarının can ve hayat güvenliği sorunu TAM OLARAK YAŞANMAKTA, depresyona giren, psikolojik sorunlarla bu bölgelerde ilk defa tanışan ve hayatının geri kalan kısmında psişik psikiyatrik sorunlu yaşayacak görevliyi düşünmek zorundayız, çünkü hizmet bu insanlarla sürdürülecek, rehabilite edilmeyen personel hangi ünvan ve kadroda olursa olsun sadece sorun çıkarmaktadır, hem de istisnasız) ve  eşitlik şeklindeki personel dışında oluşan ve gelişen ;

2. Hizmet yılı, tahsili, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık sorunları, çocuklarının tahsil durumu (çünkü sosyal devlet demek, yalnız memuru esas almayan, onunla beraber olan vatandaşlarını da düşünen hesaba katan devlettir), başarısı, aldığı ödüller, maruz kaldığı disiplin işlemleri, mesleki bilgi ve becerisi geliştirici faaliyetler ve yaşı şeklindeki personelden ayrılmaz,

UNSURLAR dikkate alınarak yürütülmelidir.

Bu itibarla ROTASYON uygulanacaksa,  kişi bazında planlama yapılmalı, planlama önce ilçe, sonra il (eğer planlama il dışı ise İl sonra Başkanlık) gibi detaylı bilgiler (objektif gerekçeler) içeren kişiye özel rapor ya da formlara dayalı olarak yapılmalı.

ROTASYONDAN BEKLENTİLER

Uzun süre bir yerde görev yapan Cami görevlilerinin heyecanlarını yitirdiğini, her türlü yeniliğe ve teknolojiye kapalı olduklarını, Uzun süre görev yapmaktan dolayı Cemaat ve sosyal çevre ile problem yaşadıkları ve etkisiz kaldıkları da görülmektedir. Bu sebeple süresiz görev yapmalarının kamu yararına olmadığını, etkilerini kaybettikleri mevcut bu durumun cemaat ve sosyal çevrenin aleyhine olduğu eleştirileri sebebiyle Rotasyona ihtiyaç duyulduğu da ileri sürülmektedir.  

Rotasyon uygulamasında kamu yararının gözetilip-gözetilmediğini bilmiyoruz ancak alandan gelen seslere kulak verildiğinde zorunlu yer değiştirmenin hizmete ivme kazandıracağı gibi çalışanı küstürerek hizmet heyecanı ve etkisini azaltacağı da düşünülmektedir.

Görevliler Rotasyon ve uygulamalarını ilgi ve heyecanla, takip ederken,  süreleri dolanlar endişe ve korku ile hizmet süreleri dolmaya yakın olanlar merakla izlemişlerdir. Nasıl bir uygulama olacağı tüm personelin merak konusu olmuştur.  Uygulanan Rotasyon işlemi;  kişilere, bölgelere ve idarecilerin inisiyatiflerine göre gerçekleştirilmiştir. Uygulama birlikteliği sağlanamamış dolayısıyla tartışılan uygulamalardan dolayı çalışma hayatı ve barışı olumsuz etkilenmiştir.   Hizmete pozitif heyecan ve katkıda sağlayamamıştır.

Ayrıca köy yerlerinde görev yapanların, rotasyonla şehir merkezlerine tayin olacakları beklenti ve umutları gerçekleştirilen uygulamalardan sonra büyük bir hayal kırıklığı yaşamışlardır. 

ROTASYON NASIL UYGULANDI

2014 yılında yapılan AYD Yönetmeliği düzenlemesi üzerine, bulunduğu yerde 25 yılını dolduran Cami Görevlilerine 2014 yılı Haziran-Eylül döneminde rotasyon (zorunlu yer değişikliği) uygulaması getirilmiştir. Bu uygulamalara gerekçe olarak daha etkin bir hizmet sunma anlayışı heyecan getirme amaçlandığı ileri sürülmüştür. Rotasyon gerçekten etkin bir hizmet sunma ve hizmete yeni bir heyecan getirmiş midir ?  Buna olumlu cevap verilemediği gibi tartışmalara ve tezvirata yol açmıştır.

Bu kadar ısrarla savunulan rotasyon 2015 yılında neden ve hangi amaçla askıya alınmıştır. Diyanet çalışanları bu soruya mantıklı ve akılların kabul edeceği hala bir cevap beklemektedir. 

Rotasyon (Zorunlu yer Değişikliği) grup ve sınıf hizmetine tabi olmayan unvanda çalışan Cami görevlilerine yönelik ilk defa 2014 yılında karşılıklı becayiş şekli ile veya varsa münhal kadroya tayini ile ilçe içinde, ilçe içinde gerçekleştirilememişse il içinde,  il içinde de gerçekleştirilememişse il dışına tayinleri yapılarak uygulanmıştır. AYD yönetmeliği ile getirilen ve esasları belirlenen Rotasyonun nasıl uygulanacağına dair bir strateji ve yazılı talimat olmadığı görülmüştür. Körün fili tarif ettiği gibi İdareye ve siyasete yakınlıklarına göre veya sendikal üyeliklere göre yer değişiklikleri gerçekleştirilmiştir.  Bazı görevlilere farklı davranılarak kâğıt üstünde yerleri değiştirilirken fiili değişiklik yapılamadığından çalışanlar arasında bu tavır ayırımcı bir uygulama olarak algılanarak kurumun saygınlığına ve olması gereken güven itibarına gölge düşürmüştür. 

Yıllarını bu kuruma ve hizmete adayan hizmet ehli insanların 2014 yılı Haziran ayında çıkan yönetmeliğin Ramazanı müteakip aniden uygulamaya konulmasıyla,  psikolojik bunalıma düşerek dünyaları karartılmıştır. Bunun sonunda da intihar hadiseleri, kendini yakma, bunalım, travma geçirme ve emekliliğe zorlanma gibi olaylara maalesef şahit olunmuştur.  Görevli öfke ile konuyu değerlendirerek, kurumu siyasete ve cemaate şikâyet etme, kurum yöneticilerine karşı sızlanmalarda, hakaretlerde ve beddualarda bulunma gibi tavırlar içerisine girmiştir.

 25 yıl ve üzeri emeği olan bu insanların memuriyet hayatlarının sonunda ilgi ve alaka görecekleri yerde karşılaştıkları ani Rotasyon uygulaması ile yaşadıkları sosyal çevre değişikliği sebebiyle aileler büyük problemler yaşamış,  Din görevlileri eşlerine ve çocuklarına durumu anlatamamış neticesinde yöneticilere beddualarda bulunulmuştur.  

Bu uygulamanın amacı hizmet olsa idi bir stratejisi olacak insanlarda rahatsız olmayacaktı. Görevlilerin yer değişikliğinde insanların emeklerini ve sosyal hayatlarını dikkate almamak, Akademisyen idarecilere yakışmadığı gibi söylemleri ve tavırlarından dolayı kendilerine duyulan güvene de zarar vermiştir. Rotasyonun anlaşılan amacının bir görüşe mensup görevlilerin sürülerek emekli edilmesi operasyonudur. Kurunun yanında yaşlarında yanması seyredilmiştir.

Rotasyon uygulamalarında İl Müftülüklerinin de bir planı olmadığı gibi uygulama birlikteliği de sağlanamamıştır. Rotasyona tabi olan görevliler kendi aralarında yapacakları becayişle konuyu halletmelerine imkân tanınırken, Rotasyon uygulanması ile karşılaşanların tek olmaları halinde, ilçede münhal yer olmaması veya önerilen yerin mağduriyet getirdiğinde, rotasyon zorunluluğu bulunmayanlarla hizmet dikkate alınarak becayiş ve yer değişikliği imkânı sağlanamamıştır. Dolayısıyla İl Müftülüklerine görevlilerin problemlerinin çözümü için bürokratik daha geniş yetki verilmemiştir.    Sözlü olarak verilen talimatlarında, bazı müftülerde empatisiz yaklaşımla daha katı olarak, bazı Müftülerde ise yetkiler adaletli kullanılmayarak var olan sıkıntıların daha da büyümesine sebebiyet verdiği gözlemlenmiştir.  

Görevliler arasında Farklı ve kişilere özel uygulamalar sıkıntı meydana getirmiştir. Rotasyon uygulaması görevlilere bırakılmıştır. Oluşan problemler üzerine idare, siyaset ve sendika müdahil olmuştur. 

Rotasyonla ilgili uygulama gerçekleşmiş ve aradan yaklaşık iki yıl geçmesine rağmen Rotasyon uygulamasının kamu yararı sağladığı ve hizmette verimi arttırdığı konularında kurumca kamuoyuna bir sıhhatli ve bilimsel bir değerlendirme yapılmamıştır.

SENDİKAMIZCA YAPILAN ANKETTE ROTASYONA BAKIŞ

Rotasyon uygulamasının nasıl gerçekleştiğini ankete katılan 11 720 Diyanet personelinden % 60’ ı olumsuz bulmaktadır. Yani yarısından fazlasının rotasyondan rahatsız olduğunu, rotasyon uygulamasının yine bir nevi sürgüne dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Hizmette kalite yerine eziyet getirmiştir. Personelde kine dönüştürmüştür. Kendi kurumuna karşı nefret duygusu geliştirmiştir.

Rotasyonun görevlinin hizmet heyecanına   % 73,2 gibi çok yüksek bir oranda rahatsızlık verdiği ve hizmet heyecanını olumsuzlaştırdığı görüşü çıkmıştır.  Rotasyon uygulaması çalışanların iç huzuru bakımından; personelin tükenmişliğine, psikolojisinin bozulmasına ve yıllarca kuruma verdiği hizmetin karşılığının vefasızlık olarak algılanmasına sebebiyet verdiği görülmektedir. 

ROTASYONDAN NE HEDEFLENMEKTEDİR. 

657 SDMK madde 72: Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye`nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılması belirlenmiştir.

Kamu kurumlarında görev yapanlar ile ilgili yasal düzenlemeler yapılırken yine kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek yapılmalıdır. Rotasyon uygulamasında kamu yararının gözetilip-gözetilmediğini bilmiyoruz ancak Kamu kurumlarında görev yapanlar ile ilgili yasal düzenlemeler yapılırken yine kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek yapılmalıdır. Rotasyon uygulamasında kamu yararının gözetilip-gözetilmediğini bilmiyoruz ancak alandan gelen seslere kulak verildiğinde zorunlu yer değiştirmenin hizmete ivme kazandıracağı yıllardır hantal yapıya bürünen anlayışa dinamizm getireceği düşünülüyor.

Görevlilerin istekleri dışında, sosyal hayatlarını olumsuz etkileyecek ve mağdur edecek plansız ve stratejisiz görev yerlerini zorunlu değiştirmekle ROTASYONLA hizmete kalite gelmez.

Cami görevlileri grup ve sınıf hizmetine tabi olmayan çalışanlardır. Bu Rotasyon uygulaması ile  grup ve sınıf hizmetine tabi olmayan Cami görevlileri  rotasyon kapsamına alınmıştır. Bu sebeple yapılacak düzenleme ve uygulamalarda personelin kişiliği, eğitimi, görevin şartları, görev yerinin bölge ve mahallin özellikleri dikkate alınması etkin ve başarılı bir hizmet için gereklidir.

ROTASYON STRATEJİSİ

Kamu kurumlarında çalışma usul ve esasları ile ilgili yasal düzenlemeler yapılırken idare iyi bir plan yapmalı ve bir strateji belirlemelidir. Bu strateji kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek, sosyal ve gelişmişlik düzeyi dikkate alınarak yapılması halinde başarı etkinlik ve çalışma huzuru getirecektir.

Türkiye’deki birçok kurumda çalışanlar için rotasyon uygulamaları başlıyorsa bu o çalışanla ilgili soru işaretleri var anlamına gelmektedir. Ama rotasyon özellikle gelişmiş ve gelenekleri olan kurumlarda ve uluslararası şirketlerde, stratejik İnsan Kaynaklı yaklaşımlarından biri olarak görülür.

Çalışana güvenin ve onun yeteneklerine, potansiyeline olan inancın esas alındığı yapılarda, rotasyon hem kurum hem çalışan için en iyiyi ve doğruyu bulma yollarından biridir.

Cami görevlilerinin gönüllere hitab eden bir misyonu bulunmaktadır. Gönülleri kırık insanlardan hizmet beklenemez. Cami görevlilerini Genel İdari Hizmetlerde çalışan memur gibi değerlendirilmemelidir. 

Diyanet İşleri Başkanlığında Stratejiyi Geliştirme Başkanlığı olmasına rağmen Cami görevlilerine uygulanan rotasyona dair kurumun bir stratejisi olmaması acı ve üzüntü verici bir gerçektir. 

ROTASYON İÇİN NELERE DİKKAT EDİLMELİ 

-Rotasyon için uygulamalardaki aksaklıklar ve yaşanan sıkıntılar sebebiyle stratejik bir plan hazırlanarak, nasıl, nerelerde, neden ve kim ve kiminle sorularının cevap bulacağı uygulamada birlikteliği sağlayacak yazılı bir uygulama talimatı hizmete heyecan getirecek bu planda görevli ve görev yeri şartları dikkate alınmalıdır.

-Çalışanın mahrum ve mağdur olacağı, hizmet ve emeğini yok sayarak küstürüp atıllaşacağı bir duyguya düşürmeden hizmette yeterliliği olamayacağı yer değişikliği rotasyon yapılmamalı,

-Rotasyon iyileştirme ve terfi amaçlı olmalıdır.

-Kişinin aile ve özel hayatı dikkate alınmalıdır.

-Rotasyon görevliye sosyo-ekonomik kayıp yaşatmamalıdır,

-Rotasyon sendika, dernek, vakıf, cemaat, meşrep ve siyasi yön gibi unsurlarla asla ilişkilendirilmemeli.

-Görev yeri değiştirilmesi gerekenlerin tek kalmaları, ilçede veya ilde münhal yer olmaması halinde veya önerilen yerin mağduriyet getirdiğinde sosyal çevre kaybı yaşatmadan, Rotasyon zorunluluğu bulunmayanlarla hizmet yeri ve şartları dikkate alınarak tayin ve becayiş imkânı sağlanarak yer değişikliği yapılmalı,

-Becayiş şeklinde yapılan rotasyonda, camilerin grupları yer değişikliğinde engel olmamalı,

-Yapılacak yasal düzenlemelerin kısa, orta ve uzun vadeli planlar dahilinde ele alınmasını, Cami görevlilerimizi mutlu edecek, mağduriyetler yaşatmayacak şekilde yapılmalı,  

-Rotasyon, puanlama sistemi kurularak, her durum, her görev, her yer, her kadro bu puanlamaya dahil edilmelidir, bilgisayar tarafından, insan eli değmeden de yapılabilmelidir.

Sonuç olarak;

1.  din hizmetinin nazik ve hassas bir görev  olduğu,

2.  din hizmeti" nin memur zihniyeti ile yürütülemeyeceği,

3.  din görevlisinin kişiliğinin, emeğinin  ve  saygınlığının korunması,

Asla ihmal edilmemelidir.

Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hazırlanırken;  rotasyonun hizmete getireceği katkı ve olumsuzlukları tartışılmadan konulduğu gibi ilk uygulaması gerçekleştikten sonra da olumlu ve olumsuz yönleri maalesef değerlendirilememiştir. Bu yönü ile görevliyi küstüren ve atıllaştıran bir uygulama hafızalarda iz bırakmıştır.  Bu sonuçlar da yöneticilere vebal getirmiştir.

Son olarak Cami görevlilerinin zorunlu yer değiştirmesi konusunun karşılıklı atışmaların siyasi malzemelerin günü birlik günü kurtarmanın ötesinden çok ciddi bir konu olarak hizmete katkısı ve engeli dikkate alınarak yapılan uygulamalardan edinen bilgi ve deneyimle yeniden değerlendirmeye ihtiyaç vardır.

Türk Diyanet Vakıf-Sen olarak da Görevlinin huzurunu bozan ve hizmet verimini düşürecek,  kişilere özel, ayrımcılık içeren, Cami görevlilerinin ailelerinin beddua ve ahlarını alan ROTASYON yani Zorunlu yer değişikliği uygulamasına çalışma barışını bozacağından olumlu bulmadığımızı ve fayda getirmeyeceğini ifade ediyoruz.

Sendikamızın Rotasyon ile görüş ve önerilerini kamuoyuna saygı ile sunarız. 16.05.2015

TÜRK DİYANET VAKIF-SEN

GENEL MERKEZİ