APAÇIK BİR FETİH: HUDEYBİYE ANTLAŞMASI

APAÇIK BİR FETİH: HUDEYBİYE ANTLAŞMASI (6/628)

Hudeybiye, Mekke’nin 17 km. batısında, eski Cidde yolu üzerinde olup Mekke’de bulunanların ihrama girdiği yerlerden biridir.

Peygamberimiz (sas), gördüğü bir rüya üzerine umre yapmak niyetiyle Mekke’ye gitmeye karar verdi; Müslümanlar ihramlarını giyip yanlarına yetmiş kurbanlık aldı.

Müşrikler, Müslümanları engellemek için Hâlid b. Velîd komutasında 200 kişilik süvari birliği hazırladı.

Peygamberimiz (sas), umre niyetlerini bildirmek üzere önce Hırâş b. Ümeyye’yi, sonra Hz. Osman’ı elçi olarak gönderdi.

Kureyşliler yalnızca Hz. Osman’ın bireysel tavafına izin vereceklerini söylese de Hz. Osman bu teklifi reddetti ve üç gün alıkonuldu.

Hz. Osman’ın şehit edildiği söylentileri üzerine Peygamberimiz (sas), müşriklerle savaşmadan ayrılmayacaklarına dair “Bey‘atü’r-Rıdvân” biatını aldı.

Telâşlanan Kureyşliler Hz. Osman’ı serbest bıraktı ve Süheyl b. Amr’ı elçi gönderdi; ardından Hz. Ali’nin kaleme aldığı antlaşma metni imzalandı.

Antlaşmaya göre Müslümanlar o yıl Mekke’ye giremeyecek, ertesi yıl 3 günlüğüne umre yapabilecek, on yıl süreyle taraflar arasında barış olacaktı.

Mekke'den Medine'ye sığınanlar iade edilecek, Medine'den Mekke’ye sığınanlar iade edilmeyecekti; taraflar kendi ittifaklarını oluşturabilecekti.

Hz. Ömer başta olmak üzere bazı sahabîler şartları ağır bulsa da Resûlullah antlaşmayı kabul etti ve müşrikler Medine İslâm Devleti’ni resmen tanıdı.

Müslümanlar kurbanlarını kesip ihramdan çıktı; Medine’ye dönerlerken yolda Fetih Sûresi nâzil oldu.

İslamiyet'in yayılmasında dönüm noktası olan bu süreçte Müslüman sayısı hızla arttı; Bizans, Sasani, Habeş ve Mısır liderlerine davet mektupları gönderildi.

Hayber’in fethine zemin hazırlayan bu süreç sonunda, Kureyşlilerin antlaşmayı bozmaları üzerine iki yıl sonra Mekke fethedildi.

“Feth-i mübîn” ve “nasr-ı azîz” olarak nitelendirilen bu antlaşma, Peygamber Efendimizin (sas) Kur’an ile de teyit edilen en büyük siyasî zaferi oldu.